Angielski pozwala Ci na bycie sobą?
Znasz to uczucie, kiedy chcesz skwitować czyjeś słowa idealną ripostą, ale… milczysz, bo znowu zabrakło Ci słowa po angielsku czy w innym języku obcym? To potrafi frustrować. Pamiętaj jednak, że jedną rzeczą jest wpisanie B2/C1 do CV, a inną poziom, który pozwala Ci na wyrażanie się bez ograniczeń.
Idiolekt to Twoja wizytówka
Idiolekt to Twój unikalny sposób mówienia. Twoje ulubione słowa, rytm wypowiedzi, typowe wtrącenia, nawet to, jak używasz pauzy czy gestykulujesz. To wszystko tworzy językowe linie papilarne, a znamy przypadki, gdzie analiza idiolektu pozwoliła nawet na ujęcie przestępców. Nie tylko to, co mówimy, ale też jak to robimy, wpływa na to, jak jesteśmy postrzegani.
Idiolekt w języku ojczystym jest czymś specjalnym. Ucząc się polskiego od dziecka, razem z językiem zakodowano nam wyobrażenia o świecie, normy kulturowe i wiele innych elementów, które wchodzą w skład tego, kim dziś jesteśmy. Język, którego uczysz się już jako starsze dziecko czy osoba dorosła, nie będzie wywoływał w Tobie takich emocji, jak ojczysty. Nie oznacza to jednak, że idiolekt identyfikujemy tylko w nim. Masz tyle idiolektów, ile znasz języków.
Jeśli potrzebujesz języka tylko na wakacje, do wykorzystania instrumentalnego, waga jaką do jakości przywiązujesz może być mniejsza. Jeśli jednak na co dzień pracujesz w języku obcym, masz przyjaciół czy rodzinę, z którymi nie rozmawiasz po polsku, to możesz zadać sobie pytanie: jak dojść do poziomu, w którym czujesz się sobą, może nieco innym, ale wciąż spójnym?
„Jestem trochę inna, gdy mówię w obcym języku.”
Tutaj ważne wtrącenie: Badania (m.in. Pavlenko, 2006; Dewaele, 2010) pokazują, że ludzie czują „inną wersją siebie” w różnych językach. To efekt tego, że nasza osobowość jest częściowo zakodowana w języku. A jeśli języka nie mamy opanowanego do tego stopnia, by swobodnie używać żartów, przekleństw, ironii czy ulubionych zwrotów, to… wychodzi nienaturalnie. Zwróć jednak uwagę na to, że o pewnych rzeczach może Ci być rozmawiać łatwiej właśnie w obcym języku, ponieważ połączenie emocjonalne nie jest tak mocne. Wiele osób (w tym ja) mówi, że w obcym języku czują się bardziej pewni siebie (co powinno być kontrinuicyjne, a jednak).
Języki a osobowość
Jest badanie, które idealnie pasuje do tego tematu. Marianne Chen i jej zespół w 2010 roku opublikowali analizę „Two Languages, Two Personalities”.
Co się okazało? Gdy pytano osoby dwujęzyczne o różne cechy osobowości (np. czy są ekstrawertyczni, otwarci na nowe doświadczenia, ciepli, itd.), to wyniki różniły się w zależności od tego, w jakim języku udzielali odpowiedzi.
Jak sprawdzić, jaki masz idiolekt po angielsku?
Zrób test:
Jakie słowa powtarzasz najczęściej?
Jakiego rejestru używasz? (neutralny? formalny? potoczny?)
Czy są zwroty, których unikasz, bo dziwnie leżą na języku? *Tutaj warto zwrócić uwagę na swój poziom i nie pomylić innego stylu wypowiedzi ze zwrotem z wyższego poziomu.
Czy Twój angielski brzmi jak Ty, czy raczej jak podręcznik?
Jak zbudować swój angielski idiolekt?
Zacznij od pytania: w jakich sytuacjach zazwyczaj się denerwuję, gdy chcę coś powiedzieć, a nie potrafię?
1. Zrób sobie językowy autoportret
Przez tydzień zapisuj wyrażenia, których używasz często po polsku.
Sprawdź, jak możesz je wyrazić. Nie tłumacz jednak słowo w słowo, a postaraj się znaleźć angielski odpowiednik dla danej sytuacji.
Skup się na kontekście: Co mówią w takich chwilach native speakerzy?
2. Zbuduj bazę słów „własnych”
Lubisz mówić „żre mnie to od środka”? Nie tłumacz bezpośrednio, tylko wykorzystaj „it’s eating me alive”. Lubisz powiedzieć „mam na to wywalone”? Spróbuj „I couldn’t care less” albo „that’s not my circus”. Które z nich bardziej Tobie pasuje?
3. Testuj i nagrywaj się
Wykorzystuj nowe słowa do rozmów z trenerem języka, znajomym, AI, pieskiem, kimkolwiek. Jeśli coś nie pasuje, odrzucaj. Możesz się też nagrywać i spisywać, co czujesz, że chcesz dołożyć do swojego słownika, czego brakuje, z czym czujesz się dobrze.
Podsumowując
Wprowadź do procesu nauki intencję. Zastanów się, jak chcesz być postrzegana wśród znajomych i w pracy. Dobierz słownictwo, które będzie wspierało budowę Twojego wizerunku. Samo „dogadywanie się” to za mało, jeśli zależy Ci na realizowaniu celów i rozwoju w środowisku międzynarodowym. Naturalność w języku obcym też trzeba wypracować.
