Jeszcze nie usłyszałam od expaty, który przyjechał do danego kraju z rodziną, że chciałby zostać w nowym miejscu na dłużej. Głównym powodem jest właśnie rodzina i wyzwania jakie doskwierają partnerom oraz dzieciom. Często są to powody, na które nie mamy wpływu, np. chęć kształcenia dzieci w ojczyźnie. Z mojego doświadczenia wynika jednak, że wiele problemów, z którymi borykają się na co dzień, może być rozwiązana, często w bardzo prosty sposób. Relokacja pracowników za granicę to działanie, które może przynieść firmie liczne korzyści, ale aby je uzyskać, należy głębo zrozumieć i uwzględnić różnorodne czynniki. Wyzwania rozciągają się od adaptacji do nowego środowiska, przez zrozumienie lokalnych norm i kultury, po zabezpieczenie odpowiednich warunków życia dla rodziny. W artykule „Rodziny pracowników w procesie relokacji – jak możesz im pomóc?” przedstawię wyzwania oraz propozycje rozwiązań, które mogą ułatwić Ci pracę.
Scenariusz 1: Relokacja z Całą Rodziną
Kiedy pracownik decyduje się na relokację z całą rodziną, HR staje przed wyzwaniem zapewnienia nie tylko bezproblemowego przejścia pracownika do nowego miejsca pracy, ale również wsparcia w adaptacji jej/jego małżonka/małżonki oraz dzieci. Każdy członek rodziny przeżywa proces relokacji inaczej. Powinniśmy też wziąć pod uwagę płeć partnera oraz wiek dzieci. Kobietom często łatwiej jest pogodzić się z faktem, że przez kilka najbliższych lat będą głównie zajmować się dziećmi i nie szukają możliwości zawodowych. Mężczyźni, zwłaszcza Ci pochodzący z kultur bardziej przywiązanych do tradycyjnych ról społecznych, mogą doświadczać ogromnego konfliktu wewnętrznego w związku z taką sytuacją. Narażeni się też na ostracyzm społeczny i sporą dawkę wstydu. Inne potrzeby będą mieć dzieci w wieku przedszkolnym, a inaczej na zmiany reagować mogą nastolatkowie, dla których zmiana ta nadchodzi w często burzliwym dla nich okresie. Zrozumienie tych rzeczy jest kluczowe dla powodzenia całej operacji. Często jeszcze niestety zdarza się, że cała uwaga poświęcona jest jedynie pracownikowi. Możemy przeprowadzić wzorowy onboarding, ale jeżeli jego/jej sytuacja domowa będzie niestabilna, to może się okazać, że będą chcieli wrócić do kraju przed wygaśnięciem kontraktu.
Wyzwanie 1.: Adaptacja Małżonka do Nowej Rzeczywistości
W wielu przypadkach małżonek, który przeprowadza się z pracownikiem, nie pracuje zawodowo i to na jego barkach spoczywa znaczna część odpowiedzialności za codzienne funkcjonowanie rodziny w nowym miejscu. Może to prowadzić do poczucia izolacji, szczególnie jeśli małżonek napotyka bariery językowe, nie ma znajomych w nowym kraju, a także jeśli różnice kulturowe są znaczne.
HR może odegrać kluczową rolę w łagodzeniu tych trudności, oferując różnorodne formy wsparcia. Przede wszystkim warto zorganizować kursy językowe dla małżonka, które nie tylko pomogą mu w codziennych interakcjach, ale także zwiększą jego pewność siebie i otwartość na nowe znajomości. Ponadto, programy adaptacyjne, które oferują informacje na temat lokalnej kultury, norm społecznych, a także możliwości zaangażowania się w życie społeczne, mogą okazać się nieocenione.
Dobrym pomysłem jest również organizowanie spotkań z innymi rodzinami, które przeszły przez podobny proces relokacji. Tego typu inicjatywy pomagają budować sieci wsparcia, które są niezwykle ważne w nowym, nieznanym środowisku. HR może również wspierać małżonka w poszukiwaniu aktywności, które pomogą mu lub jej odnaleźć się w nowej rzeczywistości – od kursów i warsztatów, po lokalne inicjatywy społeczne. Często jest to rzecz, którą można zoutsource’ować, a przyniesie namacalne korzyści. Czasami w ramach zajęć jezykowych piszemy CV po angielsku, które jest pierwszym krokiem w poczuciu, że znalezienie pracy jest możliwe.
Wyzwanie 2.: Edukacja Dzieci
Jednym z kluczowych wyzwań związanych z relokacją pracownika z rodziną jest zapewnienie odpowiedniej edukacji dla dzieci. Zmiana szkoły, a w wielu przypadkach również systemu edukacyjnego i języka nauczania, może być dla dzieci źródłem stresu. HR powinien aktywnie wspierać pracownika w procesie wyboru odpowiedniej placówki edukacyjnej (często expaci decydują się na szkoły amerykańskie). Warto mieć wcześniej stworzoną listę szkół.
Oprócz wyboru szkoły, HR powinien również zadbać o to, aby dzieci miały dostęp do dodatkowych zajęć adaptacyjnych, które pomogą im szybciej przystosować się do nowego środowiska. Takie zajęcia mogą obejmować kursy językowe, ale także programy integracyjne, które pomogą dzieciom nawiązać nowe przyjaźnie i odnaleźć się w nowym środowisku.
Rozwiązanie: Kompleksowe Wsparcie Rodziny
Aby zapewnić płynne przejście całej rodziny, HR powinien zaproponować kompleksowy pakiet wsparcia. Obejmuje to pomoc w znalezieniu odpowiedniego mieszkania, ale także wsparcie w procesie adaptacji kulturowej, edukacyjnej i społecznej. Organizowanie warsztatów czy konsultacji dla małżonka, które pozwolą mu na rozwój osobisty lub zawodowy, może znacząco poprawić komfort życia w nowym kraju.
Dodatkowo, HR może pomóc w zorganizowaniu ubezpieczenia zdrowotnego, które będzie pokrywać potrzeby całej rodziny, a także w dostosowaniu się do lokalnego systemu opieki zdrowotnej. Ważne jest, aby dostarczono wszelkie niezbędne informacje i wsparcie logistyczne, co pozwoli rodzinie skupić się na adaptacji do nowego środowiska oraz mieć poczucie bycia zaopiekowanymi. Wszystko to może brzmieć na proces skomplikowany i wymagający ogromnych nakładów pracy, jednak jeżeli zrobimy to raz, a dobrze, to długofalowo przyniesie nam to nieocenione korzyści.
Scenariusz 2: Relokacja z Partnerem
W przypadku, gdy pracownik przeprowadza się tylko z partnerem/partnerką, wyzwania mogą się różnić, ale nadal wymagają uwagi ze strony HR. Choć brak dzieci może oznaczać mniej formalności związanych z edukacją czy znalezieniem odpowiednich udogodnień rodzinnych, nadal istnieje potrzeba zapewnienia wsparcia w integracji partnera w nowym środowisku.
Wyzwanie 1: Integracja Partnera
Relokacja może prowadzić do sytuacji, w której partner czuje się odizolowany, szczególnie jeśli nie ma możliwości podjęcia pracy lub zaangażowania się w lokalne życie społeczne przez brak znajomości języka. Partnerzy, którzy zostawiają za sobą rozwinięte kariery zawodowe lub sieci społeczne, mogą napotkać trudności w znalezieniu swojego miejsca w nowym kraju.
Warto też wziąć pod uwagę sytuację małżeństw i związków partnerskich jednopłciowych. W Polsce sytuacja takich par wciąż woła o pomstwę do nieba więc szczególnie ważne jest, aby odpowiednio zaznajomić takie osoby z ich sytuacją prawną oraz udzielić odpowiedniego wsparcia.
Rozwiązanie: Indywidualne Podejście do Potrzeb Partnera
W przypadku relokacji z partnerem, HR powinien przyjąć indywidualne podejście, dostosowane do ich potrzeb i oczekiwań. Kluczowe jest zrozumienie, jakie są cele i ambicje partnera oraz jakie wsparcie może być najbardziej efektywne. Może to obejmować pomoc w znalezieniu pracy, udział w kursach językowych czy też wsparcie w rozwijaniu pasji i zainteresowań. Nie musi chodzić o finansowanie tych aspektów, jeżeli uznamy, że jest to zbyt kosztowne dla firmy, warto mieć jednak chociażby broszurę ze sprawdzonymi miejscami oraz informacjami kontaktowymi.
Indywidualne rozmowy z partnerem przed relokacją mogą pomóc HR w zrozumieniu, jakie obawy i oczekiwania mogą się pojawić. Na tej podstawie możliwe jest zaprojektowanie programów, które będą skutecznie wspierać partnera w adaptacji do nowego środowiska.
Podsumowanie
Relokacja za granicę to proces, który wymaga od działu HR nie tylko znajomości formalności związanych z przeniesieniem pracownika, ale także głębokiego zrozumienia indywidualnych potrzeb jego rodziny. Każdy scenariusz, czy to relokacja z całą rodziną, czy tylko z partnerem, niesie ze sobą specyficzne wyzwania, które należy odpowiednio zaadresować.
Sukces relokacji bowiem zależy od wsparcia, jakie HR jest w stanie zaoferować pracownikowi i jego najbliższym. Kompleksowe podejście do procesu, które obejmuje zarówno wsparcie logistyczne, jak i emocjonalne, może znacząco wpłynąć na efektywność przejścia oraz długoterminowe zadowolenie pracownika z życia zawodowego i prywatnego za granicą. Dobrze przeprowadzona relokacja to nie tylko inwestycja w rozwój pracownika, ale także w stabilność i rozwój całej jego rodziny w nowym kraju.
Chcesz dowiedzieć się więcej o tym temacie? Zobacz jak pomagam Expatom, zespołom HR oraz organizacjom!
Chcesz mnie lepiej poznać? Zapraszam na swój LinkedIn!